Sayfalar

12 Temmuz 2012 Perşembe

Her 5 Kişiden Biri Çince Konuşuyor!


Çin Halk Cumhuriyeti'nde 56 farklı ulus yaşamaktadır.Çinceye Han Ulusunun dili anlamında Hànyǔ -hanyü-  (yǔ = 语 dil demektir) denmektedir.Günümüzde Standart Çince yada Çağdaş Çince diye adlandırdığımız Pǔtōnghuà Çin'in resmi dilidir.
Çince'de neden farklı anlamlar için aynı kelimeler kullanılmıştır?
Herkes gibi önceden Çinlilerde iletişim kurmak,birşeyler anlatmak için işe resim çizerek başlamışlardır.Zaman geçtikçe bu resimler belirli sembollere dönüşerek çincenin temellerini atmış diyebiliriz.Daha sonra bu şekiller daha taşınılası şeyler, mesela bambu çubuklar üzerine yazılmaya başlamıştır.Burdan sonrası hepimizin Uzakdoğu filmlerinden hatırlayacağımız şu tomarlara dönüşmüştür.
Ee bu kağıt değil bittikçe bir çırpıda yenileyemiyorsun, uzun uzadıya yazamıyorsun. İşte bu sorunda Çinlileri bir sözcüğe birden fazla anlam verip az sözcükle çok şey anlatma derdine düşürmüştür.

Çince'de Harf Diye Bir Kavram Yok
Yeri gelmişken çoğu kişinin düştüğü bir hatayı düzeltmek istiyorum.Genelde insanlar bana çincede kaç harf var gibi sorular yöneltiyor.Arkadaşlar çincede harf diye bir kavram yok.Çincede sözcükleri im adını verdiğimiz şekiller,ideogramlar  oluşturuyor.Her im'in bir anlamı vardır.Ve bu imler yanyana gelerek cümleyi oluştururlar.

Bir sözcüğe birden fazla anlam görev yükleniyor dedik ee o zaman nasıl ayırt ediyorlar hangi anlamda yada görevde kullanıldığını?İşte bu sırada devreye çincenin benim için en zor kısmını oluşturan tonlar giriyor.Tonlar, çincede yazılışları farklı olupta aynı sesle söylenen bir yığın sözcük vardır.Hatta yazılış okunuş ve ses tonu aynı olanlar dahi mevcut.

Peki Nedir Bu Tonlar?
Çince'de 5 farklı ses tonu bulunmaktadır.5. ton çok kullanılmadığı için genelde 4 ton olduğu söylenir.
1.Ton: Diğer bir adı düz tondur.Yüksek bir tonda başlayıp yine yüksek tonda bitirmektir.Dinlemek için tıklayın
2.Ton: Diğer adı yükselen tondur.Orta seviye bir sesten başlayıp gittikçe yükselir. Dinlemek için tıklayın.
3.Ton: En sevdiğim ton budur.Söylemesi çok keyifli.Sözcüğü dalgalandırıyorsunuz bu tonda.Tonunuz önce alçalıp sonra yukarı çıkmalı. Dinlemek için tıklayın.
4.Ton: Herhalde en kolay ton 4. tondur.Yüksek bir seviyeden direk alçalan bir ton. Dinlemek için tıklayın.
                                 
1.mā 媽 (anne) 
2.má 麻 (susam)
3.mǎ 馬 (At) 
4.mà 罵 (hakaret etmek)

Tonlamayı daha iyi anlayabilmeniz için bana çok yardımcı olan Yang Yang isimli bir jie (abla) 'nin videosunu izlemenizi tavsiye ederim.İngilizce anlatıyor ama karmaşık bir ingilizce değil anlayabileceğinizi umuyorum.Tonları anlatmaya 3.14 den sonra başlıyor fonetiği gerçekten başarılı bir şekilde anlatıyor.Ayrıca çok şeker birşey yaa mimikler falan harika :)



Pinyin Nedir?
Pinyin, çincenin latin harfleriyle yazılmış halidir.Peki nasıl ortaya çıkmıştır?Çinliler, kendi resim yazılarıyla geçinip giderken, Çin'e gelen yabancılar karşılaştıkları bu karmaşık şekiller karşısında önce bi dumura uğrarlar :D Baktılar olmuyor, ezberleyemiyorlar kolay kolay, kendilerine bu imleri okumak için bir yazı sistemi geliştirirler.Ortaya farklı farklı sistemler çıkınca Çin Halk Cumhuriyeti bu işe el atıp, kendi dilini yabancıların daha rahat öğrenmesi için bir sistem çıkarır ve buna pinyin adını verir.
TürkçeMandarinPinyin
Merhaba!你好!nǐhǎo!
Adınız nedir?你叫什么名字?Nǐ jiào shén me míng zi?
Benim adım ....我叫 ....Wǒ jiào ....
Nasılsınız?你好吗?nǐ hǎo ma?

Bugünlük bu kadar arkadaşlar.Umarım yararlı olmuştur bu post.Çince inanın biz Türk insanının beynine kazındığı gibi öğrenilmesi imkansız bir dil değil evet zor ama ne kolay ki? Neyi yattığımız yerden öğreniyoruz ki? -tamam öğrenenleriniz varsa 1 dakikalık saygı duruşuna davet ediyorum arkadaşlar :D - Son olarak şaka değil her 5 kişiden biri Çince konuşuyorsa, bu 5 kişiden biri de neden sizi olmayasınız? 


2 yorum:

  1. Çince falan mı öğreniyorsun? :) Çince öğrenmek gibi bir niyetim yok :( Japonca dersi aldım bir müddet. Bİliyorsun japoncada çince kelimeler var bir sürü bunlara Kanji diyoruz. Yek farkı çinceden okunuşları. Yazılışları aynı. Neyse ben bu kanjilerden korktum arkadaş ve bıraktım japoncayı. Korece'ye başladım ve inanır mısın çok mu çok mutluyum :) Hocamda bir numara insan zaten. Kendisi Koreli ve çok iyi, sıcakkanlı, yardımsever bir insan. O açıdan Japonca ve Çince benden uzak durun şimdilik :D Korece'yi öğreneyim söz sizdende bir şeyler öğreneceği ;)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet Çince öğreiyorum :)
      Dediğin gibi Japoncadada çince karakterler var bizde Hanzi diyoruz bunlara.Şekiller aynı iki dildede ancak okunuş farklı.Çoğu insanı zaten hep bu karakterler korkutuyor ama asıl zor olan kısım karakterler değil tonlamadır - bana göre öyle- .Korece Uzakdoğunun öğrenilesi en kolay dil halkası bence çünkü öyle bir ekipmanın var ki dört bir yan buna kolaylık sağlıyor.En başta bizi bizden alan o dizileri,şarkıları..İnsanın bir anda diline dolanıyor.Ama çince başka yaa zor mor ama çok mutluyum bende :)

      Sil